Skip to content
Bydd y dudalen hon yn cael ei hailysgrifennu ar gyfer LLYW.CYMRU maes o law. Ond mae'r cynnwys presennol yn dal yn gywir a chyfredol.

Ymgysylltu

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Ymgysylltu

Mae’r modd o fynd ati i feithrin perthynas â gofalwyr ifanc neu ofalwyr sy’n oedolion ifanc yn gallu bod yn wahanol bob tro, gan fod pob gofalwr yn unigryw a bydd y sefyllfa ofalu’n wahanol ym mhob achos. 

Nid oes un modd sy’n addas i bawb. Mae ar rai gofalwyr ifanc angen rhywun i’w mentora a gwrando arnyn nhw, mae angen cysylltu eraill â gwasanaethau, mae angen ymyrraeth ar rai, mae angen cymorth ymarferol ar rai, a’r cyfan sydd ei angen ar eraill yw gwybod nad ydyn nhw ar eu pennau eu hunain a bod yna rywun yno iddyn nhw.

Fodd bynnag, mae ar bob un ohonyn nhw angen i ni fod yn ymwybodol o’u hanghenion a chydweithio i wella’u bywydau.

Sut mae ysgolion yn ymgysylltu

Mae ysgolion mewn sefyllfa dda i arsylwi, cefnogi, gweithredu a gweithio mewn partneriaeth i gael effaith bositif ar fywydau gofalwyr ifanc.

Gwnaethom ni dreulio amser yn Ysgol Uwchradd Llanfyllin yn siarad â nhw am sut maen nhw’n nodi’r gofalwyr ifanc yn eu hysgol nhw.

Rhoi cyngor

I lawer o ofalwyr ifanc, mae’r cymorth a’r cyfeillgarwch y mae grwpiau gofalwyr ifanc yn eu darparu’n hanfodol ac mae’n cael effaith bositif sylweddol ar eu bywydau. 

Mae angen i ofalwyr ifanc wybod am eu grŵp lleol a gwybod nad oes unrhyw rwystrau iddyn nhw rhag ymuno â’r grŵp oherwydd trafnidiaeth, cyllid neu rywbeth arall.

Trawsnewidiadau

Mae wynebu cyfnodau pontio, fel gadael yr ysgol uwchradd, mynd i’r coleg neu’r brifysgol, neu gael swydd, yn gallu bod yn arbennig o anodd i ofalwyr ifanc a gofalwyr sy’n oedolion ifanc.

Efallai fod ganddyn nhw amrywiaeth o emosiynau a theimladau sy’n gwrthdaro oherwydd y gallai hyn olygu y byddan nhw’n gadael y bobl y maen nhw wedi bod yn gofalu amdanyn nhw. Mae’n bwysig cael proses fesul cam wedi’i chynllunio sy’n gwneud iddyn nhw deimlo’n hyderus bod unrhyw gymorth a gofal newydd angenrheidiol wedi’i drefnu. Dylai’r cynllun pontio fod ar waith mor fuan â phosibl ac fe ddylen nhw chwarae rhan ynddo gydol y broses.

Gofalwyr ifanc a bwlio

Mae llawer o ofalwyr ifanc yn wynebu cael eu bwlio. Mae nifer o bethau y gellir eu gwneud i frwydro yn erbyn hyn.

  • Os yw gofalwyr ifanc yn cael eu bwlio, yna rydych chi’n eiriolwr ar eu rhan a gallwch chi eu helpu.
  • Cymryd y pethau y maen nhw’n eu dweud o ddifrif a cheisio datrys y problemau.
  • Gwneud yn siŵr bod y plant a’r bobl ifanc rydych chi’n gweithio â nhw’n deall nad yw bwlio’n rhywbeth i’w oddef.

Cardiau adnabod

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud y byddan nhw’n ymchwilio i fuddion cynlluniau cardiau adnabod a sut gallan nhw weithio orau yn ymarferol. Mae yna lawer o resymau pam y byddai cardiau adnabod yn gam positif ymlaen. Efallai y byddai cardiau adnabod, gyda chymelliadau fel gweithgareddau a thrafnidiaeth am brisiau is, yn helpu gofalwyr ifanc i gael eu hunaniaeth eu hunain. 

Iechyd meddwl

Mae llawer o ofalwyr ifanc yn dioddef o broblemau iechyd meddwl, fel iselder, hunan-niweidio a chamddefnyddio cyffuriau ac alcohol. Mae'r Afalau’r Meddwl fideo ei gynhyrchu i fod yn cychwyn trafodaeth ddefnyddiol ac yn adnodd i helpu gyda thriniaeth.