Skip to content
Bydd y dudalen hon yn cael ei hailysgrifennu ar gyfer LLYW.CYMRU maes o law. Ond mae'r cynnwys presennol yn dal yn gywir a chyfredol.

Codi ymwybyddiaeth

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Codi Ymwybyddiaeth

Mae gofalwyr ifanc yn darparu cymorth a gofal, ac mae'n bwysig eu bod yn ei tro yn cael y cymorth angenrheidiol.

Lles meddwl gofalwyr ifanc

Mae’r gwaith y mae gofalwyr ifanc a gofalwyr sy’n oedolion ifanc yn ei wneud yn gallu eu rhoi dan bwysau mawr. Yn ogystal â blinder a straen, maen nhw’n gallu poeni, dod yn orbryderus, wynebu iselder a theimlo’u bod yn boddi.

Mae gofalwyr ifanc yn gallu cael llawer o wahanol deimladau ynglŷn â gofalu. Fe fydd yna adegau pan maen nhw’n wirioneddol fwynhau helpu eu rhiant neu eu teulu, ond fe fydd yna adegau eraill pan fyddan nhw’n cael pethau’n anodd.


Gallan nhw hefyd fod yn delio â cholli rhiant neu frawd neu chwaer yn y dyfodol o bosibl, os yw’r salwch yn farwol. Mae camu i mewn yn gynnar yn cael effaith anferthol ac fe allai olygu y byddan nhw’n osgoi neu’n rhoi’r gorau i deimlo’n isel, hunan-niweidio a mynd yn gaeth i gyffuriau ac alcohol.


Gallwch chi wneud pethau i helpu, fel:

  • bod yn ymwybodol ohonyn nhw; Hyfforddiant Nodi
  • bod â rhywun yna os oes angen iddyn nhw gael rhywun i siarad â nhw
  • gwneud yn siŵr bod yna ffôn ar gael iddyn nhw ffonio adref os oes angen iddyn nhw wneud hynny
  • gwneud yn siŵr bod staff yn ymwybodol o’r materion y mae gofalwyr ifanc yn eu hwynebu
  • darparu gwybodaeth am grwpiau gofalwyr ifanc
  • rhannu gwybodaeth yn gyfrinachol
  • bod ag egwyliau a thripiau ar gael
  • gwrando arnyn nhw
  • eu rhoi mewn cysylltiad â grwpiau gofalwyr ifanc lle gallan nhw gymdeithasu a chael cymorth oddi wrth eu cyfoedion.

Diwallu eu hanghenion

Gofalwyr rhwng 18 a 25 oed yw gofalwyr sy’n oedolion ifanc. Weithiau mae gofalwyr ifanc rhwng 16 a 17 oed hefyd yn cael eu galw’n ofalwyr sy’n oedolion ifanc, yn eu cyfnod pontio i fyd oedolion.
Mae llawer o ofalwyr sy’n oedolion ifanc wedi bod yn gofalu am lawer o flynyddoedd ac maen nhw, o bosibl, yn pryderu ynglŷn â symud i ffwrdd o gartref.
Mae symud o wasanaethau plant i wasanaethau oedolion yn gallu bod yn gyfnod pontio anodd, ac mae’n bwysig eu bod nhw’n cael eu cefnogi trwy’r cyfnod hwn.
Bydd gofalwyr eraill sy’n oedolion yn dechrau mewn rôl ofalu am y tro cyntaf, ac fe fydd angen cymorth arnyn nhw wrth iddyn nhw geisio cydbwyso’u cyfrifoldebau gofalu ag addysg a hyfforddiant, chwilio am swydd / cyflogaeth, a chynnal cydberthynasau.
Mae llawer o’r materion y mae gofalwyr sy’n oedolion ifanc yn eu hwynebu’r un fath â’r rhai y mae gofalwyr ifanc yn eu hwynebu, a gellir addasu llawer o’r agweddau ar y pecyn cymorth hwn i ddiwallu eu hanghenion nhw.

Sut gallwn ni helpu i ddiwallu eu hangenion?

Mae’n bwysig bod gofalwyr ifanc yn cael eu parchu ac yn cael yr wybodaeth sydd ei hangen arnyn nhw i helpu i’w cadw’n ddiogel ac yn iach. Mae angen rhoi hyfforddiant i rai gofalwyr ifanc mewn pethau fel: 
  • codi pwysau’n gywir
  • cymorth cyntaf
  • coginio
  • cyllidebu
  • gwybod sut i storio a rhoi meddyginiaeth
  • siopa
  • gwybod pa gyrsiau sydd ar gynnig a phryd
  • gan wneud gwybodaeth yn hawdd ac yn hygyrch
  • neu ddarparu trafnidiaeth.
Gwrandewch ar stori Tom (dolen allanol)

Lawrlwytho Dogfen

PDF Document (MFS)
Raising awareness (Maint ffeil: 73KB)